Batman, eski Türk ağırlık ölçü birimi; aynı zamanda bir il adı.
Kelimenin Anlamları
1. Ağırlık ölçüsü: bir batman buğday. 2. İl adı: Batman'a gitti.
Cümle İçinde Kullanımı
- Eskiden tahıl batmanla ölçülürdü.
- Batman, ölçü birimi olarak kullanılırdı.
- Batman ili petrolüyle bilinir.
- Bir batmanın ağırlığı yöreye göre değişirdi.
Eski Ölçü Birimleri
Batman, okka ve dirhem gibi Osmanlı döneminde kullanılan ağırlık birimlerindendir. Bu birimlerin en önemli özelliği yöreden yöreye değişmesiydi: bir batmanın karşılığı bölgeye ve ölçülen ürüne göre farklılık gösterebiliyordu. Ticaretin büyümesiyle bu belirsizlik ciddi bir sorun hâline geldi ve Türkiye 1931'de metrik sisteme geçerek kilogram ve metreyi tek ölçü olarak benimsedi. Bu geçiş yalnız teknik değil ekonomik bir düzenlemedir: ortak ölçü, ticareti ve vergilendirmeyi güvenilir kılar.
Dilde Kalan İzler
Eski ölçü birimleri kullanımdan kalksa da dilde izleri sürüyor: "okkalı" (ağır, etkili), "dirhem" (çok az miktar) gibi kullanımlar bugün de yaşıyor. Batman ise bir il adı olarak varlığını sürdürüyor; Güneydoğu Anadolu'da yer alan il, petrol üretimi ve rafinerisiyle tanınır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Okka, dirhem, kantar ve kilogram yakın kavramlardır. Okka yaklaşık 1,28 kilogramlık eski birimdir.