Bölük, askerlikte takımlardan oluşan birliktir. Bölmek fiilinden türemiştir.
Askerî sıralama
Birlikler küçükten büyüğe şöyle sıralanır: manga → takım → bölük → tabur → alay → tugay → tümen. Bölük, üç-dört takımdan oluşur ve yaklaşık yüz kişidir; başında çoğunlukla bir yüzbaşı bulunur. Sayılar orduya ve göreve göre değişir.
Genel anlamı
Askerlik dışında bölük, bir bütünün ayrılmış parçası demektir. Bu anlam özellikle ikilemelerde yaşar: "bölük bölük gelmek", "bölük pörçük anlatmak".
Cümle içinde kullanımı
- Bölük sabah erkenden yola çıktı.
- Bölük komutanı yoklamayı kendisi aldı.
- Kalabalık bölük bölük dağıldı.
- Anlattıkları bölük pörçüktü, bir bütün oluşturmuyordu.
- Alay üç bölükten kurulmuştu.
Kalıp kullanımlar
- Bölük pörçük — dağınık, parça parça.
- Bölük bölük — gruplar hâlinde.
Yakın anlamlı kelimeler
Takım, manga, birlik ve parça yakın kavramlardır. Takım bölükten küçüktür, tabur ise büyüktür. Günlük anlamda parça ve kısım yakın durur.
Akılda kalan bir ayrıntı
Bölük, bölüm, bölge ve bölünme aynı kökten gelir. Türkçede tek bir fiilden bu kadar çok ve birbirinden uzak sözcüğün türemesi sık görülür; kökteki fikir hep aynıdır: bir bütünü ayırmak.
Cümlede dikkat
Günlük dilde "bölük" tek başına seyrek kullanılır; sözcük askerî anlamda ya da ikilemelerde canlıdır. Bir metinde parça anlamı verilmek isteniyorsa "kısım" ya da "parça" daha doğal durur.