Buhar, suyun ısınarak gaz hâline geçmiş biçimidir. Arapça kökenlidir.
Görünmez olan buhar
Yaygın bir yanlış vardır: çaydanlığın ağzından çıkan beyazlık buhar sanılır. Oysa GERÇEK SU BUHARI GÖRÜNMEZDİR. Gördüğümüz beyaz bulut, buharın havada soğuyup yeniden minik su damlacıklarına dönüşmüş hâlidir. Çaydanlığın ucuna en yakın, görünüşte boş kalan o küçük aralık asıl buharın bulunduğu yerdir.
Nerede kullanılır
- Enerji — santrallerde türbinleri döndürür.
- Isıtma — kalorifer ve radyatör sistemleri.
- Temizlik — buharlı temizleyiciler ve ütüler.
- Mutfak — buharda pişirme.
Cümle içinde kullanımı
- Tencerenin kapağını açınca buhar yüzüne çarptı.
- Buhar kazanı fabrikanın en eski makinesiydi.
- Sebzeleri buharda pişirmeyi tercih ediyordu.
- Camlar buhardan tamamen körelmişti.
- Buhar gücüyle çalışan ilk trenler on dokuzuncu yüzyılda yayıldı.
Buhar makinesi
Suyu kaynatıp elde edilen buharın basıncıyla pistonu iten makine, sanayi devriminin itici gücü oldu. Fabrika, tren ve gemi bu düzenekle yaygınlaştı. Bugün buhar hâlâ kullanılır; yalnız pistonun yerini türbin almıştır.
Yakın anlamlı kelimeler
İstim eski karşılığıdır ve "istim üstünde" gibi kalıplarda yaşar. Sis ve duman benzer görünür ama farklıdır: sis su damlacığı, duman ise yanma artığıdır.
Kalıp kullanımlar
- Buharlaşmak — mecazi olarak ortadan kaybolmak.
- İstim üstünde olmak — hazır ve harekete geçmeye yakın olmak.
- Buhar banyosu — sıcak buharla yapılan uygulama.