Çeki, eski bir ağırlık ölçü birimidir.
Kelimenin Anlamı
Başta odun ve kömür olmak üzere yakıt satışında kullanılan, yaklaşık 250 kiloluk ağırlık ölçüsü.
Cümle İçinde Kullanımı
- Kışlık için iki çeki odun aldılar.
- Çeki hesabıyla satış artık yapılmıyor.
- Eski defterlerde miktarlar çekiyle yazılmış.
Neden Standart Değildi?
Osmanlı döneminde ölçü birimleri bölgeye ve mala göre değişiyordu: aynı adla anılan birim bir şehirde başka, ötekinde başka ağırlığa denk geliyordu. Ticaretin büyümesi bu karışıklığı sürdürülemez hâle getirdi ve metrik sisteme geçişin en güçlü gerekçelerinden biri oldu.
Bugünkü Karşılığı
Çeki bugün resmî ölçü değildir; yakıt satışı kiloyla ya da metreküple yapılır. Kelime yalnız eski belgelerde, halk ağzında ve bazı yörelerde alışkanlık olarak yaşar.
Kullanım Notu
Çeki kelimesi "çekmek" fiiliyle akrabadır: tartıda çekilen ağırlığı anlatır. Kantar ve okka aynı dönemin öteki birimleridir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Okka, kantar, batman ve ton aynı alandan ölçü adlarıdır.