Çoban, sürüyü otlatan, koruyan ve sağlığını gözeten kişidir. Meslek, Anadolu kültüründe hem ekonomik hem de edebî bir yer tutar.
Kelimenin Anlamı
Koyun, keçi ve benzeri hayvanların sürüsünü otlatmakla görevli kimse. Yanında çoğu zaman bir çoban köpeği bulunur.
Cümle İçinde Kullanımı
- Çoban, sürüyü gün doğmadan yaylaya çıkardı.
- Kaval sesini duyunca çobanın yakınlarda olduğunu anladık.
- Dedem gençliğinde çobanlık yapmış, dağları avucunun içi gibi bilirdi.
- Akşam olunca çoban sürüyü ağıla indirdi.
Deyimler ve Birleşik Kullanımlar
"Sürüden ayrılanı kurt kapar" gibi pek çok söz çobanlıkla ilgilidir. Çoban köpeği sürüyü kurttan koruyan iri cins köpektir; Kangal ve Akbaş bu amaçla yetiştirilir. Çoban salatası domates, salatalık, biber ve soğanla yapılan salatanın adıdır. Çoban kavalı ise çobanların çaldığı üflemeli çalgıdır. "Çobanlık etmek" bir grubu güçlükle toplu tutmayı anlatan mecaz bir kullanımdır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Sürücü (eski kullanımda), güdücü ve besici bağlama göre çoban yerine kullanılabilir. Besici hayvanı et ya da süt için besleyen kişidir ve otlatma görevi zorunlu değildir; çoban ise doğrudan sürünün başındadır.