Dikte, söyleyerek yazdırmaktır.
Kelimenin Anlamı
Bir metni, başkası yazsın diye yüksek sesle okuma; yazdırma. Mecazda: bir düşünceyi ya da kararı karşı tarafa zorla benimsetme.
Cümle İçinde Kullanımı
- Öğretmen sınıfa kısa bir dikte yaptırdı.
- Mektubu sekreterine dikte etti.
- Kimse kimseye görüşünü dikte edemez.
Eğitimdeki Yeri
Dikte çalışması, yazım kurallarını ve dinleme dikkatini geliştirir. Öğrenci duyduğu sesi doğru harfe çevirmek zorunda kalır; bu da ses-harf ilişkisini pekiştirir. Özellikle ilkokulda ve yabancı dil öğretiminde sık kullanılır.
Mecaz Kullanımı
"Dikte etmek", karşı tarafa söz hakkı tanımadan dayatmak demektir. Bu kullanım olumsuz bir ton taşır: "önerdi" ile "dikte etti" arasındaki fark, karşıdakinin seçme özgürlüğüdür.
Kullanım Notu
Dikte Fransızca "dictée" kelimesinden gelir. "Dikte etmek" ve "dikte yaptırmak" biçimlerinde kullanılır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Yazdırma, dayatma, emir ve telkin yakın alandan kelimelerdir.