Gerekçe, bir sonucun neden o biçimde ortaya çıktığını açıklayan dayanaktır. Kararı yalnız bildirmekle kalmaz, anlaşılır hâle getirir.
Kelimenin Anlamları
1. Bir kararın ya da davranışın nedeni: İstifasının gerekçesini açıklamadı. 2. Hukukta kararın dayandığı hukuki ve fiilî nedenlerin yazıldığı bölüm: gerekçeli karar. 3. Bir yasa tasarısının neden hazırlandığını anlatan metin: kanun gerekçesi.
Cümle İçinde Kullanımı
- Reddin gerekçesi yazılı olarak bildirildi.
- Gerekçeli karar açıklanınca taraflar itiraz süresini öğrendi.
- Bu değişikliğin gerekçesi rapora ayrıntısıyla yazılmış.
- Gerekçesiz bir yasak kimseyi ikna etmez.
Neden Önemlidir?
Bir kararın gerekçesi, o karara itiraz edilebilmesini sağlar: kişi neye karşı çıkacağını ancak gerekçeyi bilirse belirleyebilir. Bu nedenle mahkeme kararları gerekçeli yazılır ve gerekçe, kararın ayrılmaz parçası sayılır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Neden, sebep, dayanak, mazeret ve esbabımucibe kelimeleri bağlama göre gerekçe yerine kullanılabilir. Mazeret, bir kusuru açıklamak için öne sürülen nedendir; gerekçeden farkı budur.
Kelimenin Yapısı
Gerekçe, gerek kelimesine -çe ekinin gelmesiyle kurulmuştur. Aynı ek dilekçe, bilmece gibi kelimelerde de görülür.