Hendek, kazılarak açılan uzun ve dar çukurdur. Yol kenarında, tarlada ve savunma yapılarında karşımıza çıkar.
Kelimenin Anlamı
Su akıtmak, sınır çizmek ya da geçişi engellemek için kazılan uzun çukur.
Cümle İçinde Kullanımı
- Yağmur suyu yol kenarındaki hendekte birikmişti.
- Tarlanın sınırına hendek kazdılar.
- Atı hendekten atlatmayı başardı.
- Hendek kenarındaki toprak kaymıştı.
Kullanım Alanları
Tarımda hendek, drenaj görevi görür: fazla suyu tarladan uzaklaştırır ve kökün çürümesini önler. Yol yapımında yağmur suyunu toplayıp menfeze yönlendirir. Tarihte ise savunma amacıyla kullanılmıştır: kalelerin çevresine kazılan su hendekleri saldırganın surlara yaklaşmasını zorlaştırırdı. İslam tarihinde Medine'nin çevresine kazılan hendek yüzünden bir savaş Hendek Savaşı adıyla anılır. Sakarya'da bir ilçenin adı da Hendek'tir.
Hendek Kazılırken Nelere Dikkat Edilir?
Hendek kazmanın en büyük riski yan duvarların göçmesidir; derin hendeklerde duvarlar eğimli açılır ya da destek konur. İkinci risk altyapıdır: su, doğal gaz ve elektrik hatları çoğu zaman yol kenarından geçer, bu yüzden kazı öncesi güzergâh sorgulanır. Tarım hendeklerinde eğim de önemlidir — su kendi ağırlığıyla aksın diye hafif bir meyil verilir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Çukur, ark, kanal ve siper bağlama göre hendek yerine kullanılabilir. Ark tarlaya su getiren küçük kanaldır; siper ise savunma için kazılan ve içine girilen çukurdur.