Lonca, esnaf ve zanaat örgütüdür.
Kelimenin Anlamı
Aynı meslekten esnaf ve zanaatkârların, mesleklerini düzenlemek için kurdukları örgüt.
Cümle İçinde Kullanımı
- Kunduracılar loncası fiyat belirlerdi.
- Lonca izni olmadan dükkân açılamazdı.
- Loncalar Ahilik geleneğinden doğdu.
Ne İş Görürdü?
Lonca üç şeyi denetlerdi: kalite (malın standardı), fiyat (narh) ve mesleğe giriş (çırak-kalfa-usta düzeni). Kurala uymayan esnafa uyarı, para cezası ya da dükkân kapatma uygulanabilirdi. Bu düzen, tüketiciyi de üreticiyi de korurdu.
Sonu ve Mirası
Sanayileşme ve fabrika üretimiyle lonca düzeni zayıfladı; Osmanlı'da 19. yüzyılda çözüldü. Bugünkü esnaf ve sanatkârlar odaları ile meslek odaları, aynı işlevin modern karşılığıdır: mesleğe giriş, denetim ve temsil.
Kullanım Notu
Lonca İtalyanca kökenlidir. Anadolu'daki karşılığı Ahiliktir; "gedik" ise lonca düzeninde dükkân açma hakkını anlatan terimdi.