Maya, bir karışımda değişimi başlatan ve süreci yürüten maddedir. Ekmek, yoğurt ve peynir üretiminin temelidir.
Kelimenin Anlamları
1. Kabartma ya da ekşitme maddesi: ekmek mayası. 2. Mecaz olarak kişinin doğası: mayası sağlam.
Cümle İçinde Kullanımı
- Hamura maya kattıktan sonra dinlenmeye bıraktı.
- Sütü mayaladıktan sonra sıcak bir yere koydu.
- Onun mayasında çalışkanlık var.
- Maya tutmadığı için yoğurt olmamıştı.
Ekmek Mayası
Ekmek mayası tek hücreli bir canlıdır. Hamurdaki şekerleri kullanır ve karbondioksit gazı açığa çıkarır; bu gaz hamurun içinde kabarcıklar oluşturarak onu kabartır. Sıcaklık mayanın çalışma hızını belirler: ılık ortamda hızlanır, soğukta yavaşlar, çok sıcakta ise ölür. Bu yüzden maya kaynar suyla karıştırılmaz.
Yoğurt Mayası
Süt, içinde uygun bakteriler bulunan bir kaşık yoğurtla mayalanır. Bakteriler sütteki şekeri aside çevirir, süt proteinleri pıhtılaşır ve yoğurt oluşur. Bu yüzden her yoğurt bir sonrakinin mayası olabilir.
Mecaz Kullanım
Bir kişinin temel özelliklerini anlatmak için "mayası" denir: mayası temiz, mayasında cömertlik var. Mayası bozuk ise kötü huylu anlamındadır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Kabartma tozu kimyasal yolla aynı işi yapar. Ferment ve mayalanma süreci anlatan kavramlardır.