Oksijen, solunum ve yanma için gerekli olan renksiz, kokusuz gazdır.
Kelimenin Anlamı
Canlıların solunumunda ve yanma olayında kullanılan temel element.
Cümle İçinde Kullanımı
- Oksijen olmadan yanma gerçekleşmez.
- Hastaya oksijen verildi.
- Havanın beşte biri oksijendir.
- Bitkiler oksijen üretir.
Yanmanın Üç Koşulu
Yangın biliminde "yangın üçgeni" adı verilen bir kural vardır: yanmanın olabilmesi için yanıcı madde, ısı ve oksijen aynı anda bulunmalıdır. Üçünden biri ortadan kalkarsa yanma durur. Yangın söndürmenin farklı yöntemleri de bu üçgene dayanır: su ısıyı düşürür, örtü oksijeni keser, yangın söndürücülerin bir kısmı ise kimyasal zinciri kırar. Tencerede başlayan bir yağ yangınına su dökülmemesinin sebebi de budur — su, kızgın yağda aniden buharlaşıp alevi yayar; doğru davranış kapağı kapatarak oksijeni kesmektir.
Nereden Geliyor?
Atmosferdeki oksijenin kaynağı fotosentezdir: bitkiler ve deniz canlıları güneş ışığıyla karbondioksiti kullanır ve yan ürün olarak oksijen verir. Denizlerdeki mikroskobik canlıların (fitoplankton) bu üretimdeki payı, karadaki ormanlarla karşılaştırılabilecek kadar büyüktür. Yükseklere çıkıldıkça havadaki oksijen oranı değişmez ama basınç düştüğü için her nefeste alınan oksijen miktarı azalır; yüksek irtifada nefes darlığı hissedilmesinin sebebi budur.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Hava, gaz, karbondioksit ve solunum yakın kavramlardır. Karbondioksit solunumda dışarı verilen gazdır.