Öküz, koşum ve çeki için yetiştirilen erkek sığırdır.
Kelimenin Anlamı
Çift sürmek ve yük çekmek amacıyla iğdiş edilerek yetiştirilen erkek sığır.
Cümle İçinde Kullanımı
- Tarlayı iki öküzle sürüyorlardı.
- Öküz arabası köy yolunda ağır ağır ilerledi.
- Öküzler boyunduruğa koşuldu.
Deyimler
- Öküz altında buzağı aramak: olmayacak yerde bir şey aramak, asılsız bağ kurmak.
- Öküz gibi bakmak: anlamsızca, tepkisizce bakmak.
- Damdan düşer gibi: konuya hazırlıksız girmek (ilgili halk anlatımı).
Niçin İğdiş Edilir?
İğdiş edilen erkek sığır daha sakin olur ve topluca çalışmaya uyum gösterir; ayrıca daha ağır ve güçlü bir yapıya ulaşır. Boğanın saldırganlığı koşum hayvanı için elverişli değildir — öküz bu yüzden vardır.
Traktörden Önce
Makineleşmeden önce tarımın gücü hayvandan geliyordu ve bir çift öküz, bir ailenin en değerli varlığıydı. Traktörün yaygınlaşması yalnız tarımı değil köy ekonomisini de değiştirdi: yem, çayır ve ahır düzeni üzerine kurulu bir yaşam biçimi geri çekildi.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Boğa, inek, sığır ve manda ilgili kelimelerdir.