Tsunami, deniz tabanındaki ani hareketin oluşturduğu, kıyıda büyük yıkım yaratabilen dev dalga dizisidir.
Kelimenin Anlamı
Deniz tabanındaki deprem, heyelan ya da patlamanın ürettiği uzun dalga.
Cümle İçinde Kullanımı
- Tsunami uyarı sistemi devreye girdi.
- Tsunami deprem sonrası oluşur.
- Tsunami kıyıya yaklaşırken yükselir.
- Tsunami tek dalga değildir.
Rüzgâr Dalgasından Farkı
Tsunami, bildiğimiz deniz dalgasından tamamen farklıdır. Rüzgâr dalgaları yalnız yüzeyi hareket ettirir; tsunami ise su kütlesinin tamamını, tabandan yüzeye kadar harekete geçirir. Bu yüzden açık denizde yüksekliği bir metreyi bile bulmayabilir ve gemiler onu fark etmez — ama taşıdığı enerji çok büyüktür ve saatte yüzlerce kilometre hızla ilerler. Kıyıya yaklaşıp su sığlaştıkça dalga yavaşlar ve enerjisi yüksekliğe dönüşerek devasa bir duvar hâline gelir.
Uyarı İşaretleri
⚠️ Tsunaminin en bilinen habercisi, dalga gelmeden önce denizin aniden geri çekilmesidir; bu, dalganın çukur kısmının önce ulaşmasıdır ve sahilde kalan balıkları toplamak için suya yaklaşmak ölümcül bir hatadır. İkinci kural: tsunami tek dalga değildir; ilk dalga en büyüğü olmayabilir ve dalgalar saatlerce sürebilir, bu yüzden resmî "geçti" bildirimi yapılmadan kıyıya dönülmemelidir. Kıyıda güçlü bir deprem hissedildiğinde uyarı beklemeden yüksek bölgeye çıkmak en güvenli davranıştır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Dev dalga, deprem, sel ve kabarma yakın kavramlardır. Sel kara kaynaklı su baskınıdır.