Yemeni, kenarları iğne oyasıyla işlenmiş ince baş örtüsü ve hafif bir deri ayakkabı türüdür.
Kelimenin Anlamları
1. İşlemeli ince baş örtüsü: yemeni bağlamak. 2. Hafif deri ayakkabı: yemeni giymek. 3. Yemen'e ait olan.
Cümle İçinde Kullanımı
- Başına renkli bir yemeni bağlamıştı.
- Yemeninin kenarındaki oyaları kendisi işlemişti.
- Köyde hâlâ yemeni diken ustalar var.
- Yemeni, ayağı terletmediği için yazın tercih edilirdi.
İki Ayrı Gelenek
Baş örtüsü olarak yemeni, Anadolu'nun pek çok yöresinde giyilen ince bir örtüdür; asıl özelliği kenarına işlenen oyadır. Oyanın deseni ve rengi bir zamanlar bir haber taşırdı: genç kızın evlenme isteği, gelinlik çağı ya da yas hâli oyanın diliyle anlatılırdı. Ayakkabı olarak yemeni ise tabanı ince, dikişli ve çivisiz bir deri ayakkabıdır; hafif olduğu için uzun süre halk arasında yaygın kalmıştır. Bugün ikisi de daha çok yöresel giyim ve el sanatı olarak yaşatılır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Yazma, oyalı örtü, çarık ve mest bağlama göre yemeni yerine kullanılabilir. Yazma desenli baş örtüsüdür; çarık ise daha kaba işlenmiş deri ayakkabıdır.