Alaca, birden çok rengin karışık biçimde bulunduğu, tek renk olmayan demektir. Türkçe kökenli eski bir sözcüktür.
Kelimenin anlamı
Alaca, rengin adını vermez; renklerin KARIŞIK olduğunu söyler. Bu yüzden "alaca bir kedi" denince kedinin hangi renklerde olduğu değil, tek renk olmadığı anlaşılır. Sözcük ayrıca ışık için de kullanılır: alaca ışık, ne tam aydınlık ne tam karanlıktır.
Cümle içinde kullanımı
- Bahçe duvarında alaca bir kedi güneşleniyordu.
- Ağaçların arasından süzülen alaca ışık toprağa desen çiziyordu.
- Dokumanın alaca deseni her metrede biraz değişiyordu.
- Alaca bulutlar gün batımında turuncuya döndü.
- Yaz sonunda yapraklar alaca bir görünüm aldı.
Birleşik kullanımlar
- Alacakaranlık — ne tam aydınlık ne tam karanlık olan zaman. Gün
doğumundan önce ve gün batımından sonra yaşanır.
- Alacalı bulacalı — çok renkli, göze karışık gelen. Günlük dilde
hafif bir eleştiri taşır.
Yakın anlamlı kelimeler
Karışık renkli, benekli, çok renkli ve ebruli yakın anlamlıdır. Benekli ayrı ayrı lekeleri anlatır; alaca renklerin birbirine karışmasını. Karşıtı düz renk ve tek renktir.
Akılda kalan bir ayrıntı
Alaca sözcüğü, Türkiye'de pek çok yer adında yaşar. Bu adların çoğu, o yörenin toprağının ya da kayasının karışık renkli olmasından gelir.