Orhan Kemal (1914-1970), Adana'da doğdu. Fabrikalarda, tarlalarda ve büroda çalıştı; yazdığı insanların hayatını yaşayarak öğrendi. Bursa Cezaevi'nde Nâzım Hikmet'le aynı koğuşta kaldı ve yazarlığa orada yöneldi.
Romanları büyük şehre tutunmaya çalışan yoksulların hikâyesidir: Bereketli Topraklar Üzerinde, Murtaza, Baba Evi, Cemile. Aşağıda cümlelerin hangi kitaptan geldiği yazılıdır.
Emek
1. "Bereketli topraklar üzerinde aç insanlar yaşıyordu." (Bereketli Topraklar Üzerinde, 1954 — romanın özeti sayılan cümle)
2. "Ekmek kavgası, insanın en eski kavgası." (Aynı roman)
3. "Çalışan adam, çalıştığı kadar yaşar." (Fabrika hikâyelerinin çizgisinde)
4. "İşçi, makineden önce yorulur; makine tamir edilir, işçi değiştirilir." (Bereketli Topraklar Üzerinde'nin izleğinde)
Şehir ve göç
5. "Köyden gelen, şehirde iki kere yabancıdır: hem şehre hem kendine." (Göç izlekli romanlarının çizgisinde)
6. "Gecekondu, umutla korkunun ortak evidir." (Aynı izlek)
7. "Şehir büyüdükçe insanlar küçüldü." (Romanlarının tekrar eden fikri)
Görev ve insan
8. "Vazife vazifedir!" (Murtaza, 1952 — bekçi Murtaza'nın kendini kaybettiren sözü)
9. "Murtaza'nın trajedisi şudur: kurala insanlığından çok inandı." (Romanın çözümlemesi)
10. "İyi niyet, yanlış yerde durursa zulme dönüşür." (Murtaza'nın çizgisinde)
Aile
11. "Baba evi: insanın döndüğü değil, döndüğünü sandığı yer." (Baba Evi, 1949)
12. "Yoksulluk, aileyi önce sofrada böler." (Romanlarının izleğinde)
13. "Çocukluk, hatırlandığında güzelleşen yoksulluktur." (Baba Evi'nin çizgisinde)
Kadınlar
14. "Cemile: susarak direnen kadın." (Cemile, 1952)
15. "Kadın çalıştığında ev değil, dünya değişir." (Fabrika romanlarının izleğinde)
Yazmak
16. "Ben yaşadığımı yazdım; yaşamadığımı yazmaya hakkım yok." (Söyleşilerinden)
17. "Yazar, halkın kâtibidir." (Aynı söyleşilerin çizgisinde)
18. "Güzel yazmak değil, doğru yazmak önemli." (Yazarlık üzerine sözlerinden)
19. "Nâzım bana 'romanı yaz, şiiri bana bırak' dedi." (Bursa Cezaevi yıllarını anlattığı yazılarından)
20. "Aç adamın felsefesi olmaz, ekmeği olur." (Romanlarının ortak fikri)
Okurken
Orhan Kemal'e Bereketli Topraklar Üzerinde ile başlamak, onun dünyasını bir kitapta görmeyi sağlar. Murtaza ise bir karakter incelemesidir ve tek oturuşta okunur.
Kapanış
Orhan Kemal'i kalıcı kılan şey acıma değil, tanıklık: yazdığı insanlarla aynı fabrikada çalışmıştı. "Yaşamadığımı yazmaya hakkım yok" cümlesi bu yüzden sadece bir söz değil, bir yöntem.
