Epikuros (MÖ 341-270), Atina'da "Bahçe" adlı okulunu kurdu; kadınların ve kölelerin de kabul edildiği bu topluluk, dönemi için sıra dışıydı. Yazdıklarının çoğu kaybolmuştur; elimizde üç mektup ve Ana Düşünceler (Kyriai Doxai) adlı 40 maddelik özet var.
Adına bağlanan "epikürizm" sözcüğü bugün çoğu kez yanlış kullanılır: Epikuros lüks ve şölen değil, acının yokluğu anlamında haz önerir. Aşağıdaki maddeler bunu gösterir.
Ölüm korkusu
1. "Ölüm bizim için hiçbir şeydir: biz varken o yoktur, o varken biz yokuz." (Menoikeus'a Mektup)
2. "Yaşamayı öğrenmekle ölmeyi öğrenmek aynı şeydir." (Menoikeus'a Mektup)
3. "Gelecek ne tamamen bizimdir ne de tamamen bizim değildir; bu yüzden ne kesin bekleyelim ne de umudu bırakalım." (Menoikeus'a Mektup)
Haz nedir
4. "Haz derken, ahlaksızların hazlarını değil, bedende acının ve ruhta kaygının olmamasını kastediyoruz." (Menoikeus'a Mektup)
5. "Ekmek ve su, aç bir insana en büyük hazzı verir." (Menoikeus'a Mektup)
6. "Az ile yetinmeyi bilen, hiçbir zaman yoksul olmaz." (Vatikan Özdeyişleri, 25)
7. "Zenginlik, doğanın istediğine göre ölçülürse büyüktür; boş sanılara göre ölçülürse hiçbir zaman yetmez." (Ana Düşünceler, XV)
Dostluk
8. "Bilgeliğin bütün hayata sağladığı şeyler içinde en büyüğü dostluktur." (Ana Düşünceler, XXVII)
9. "Yiyeceğimize içeceğimize değil, kiminle yiyip içtiğimize bakmalıyız." (Vatikan Özdeyişleri, 74'ün düşünce çizgisinde)
10. "Dostluk dünyanın her yerinde dolaşır ve hepimize uyanmamızı söyler." (Vatikan Özdeyişleri, 52)
Kaygı ve yeterlilik
11. "Hiçbir şey, kendine yeterlilik kadar büyük bir zenginlik değildir." (Vatikan Özdeyişleri, 44'ün çizgisinde)
12. "Sahip olmadıklarını düşünüp üzülme; sahip olduklarının da bir zamanlar umduğun şeyler olduğunu hatırla." (Vatikan Özdeyişleri, 35)
13. "İnsanı huzursuz eden şeyler değil, şeyler hakkındaki düşünceleridir." (Aynı fikir sonradan stoacılarda da görülür.)
Adalet ve topluluk
14. "Adalet, insanların birbirine zarar vermemek üzere yaptığı anlaşmadır." (Ana Düşünceler, XXXIII)
15. "Gizlice haksızlık eden bile huzur bulamaz: yakalanmayacağından asla emin olamaz." (Ana Düşünceler, XXXV)
Ölçü
16. "Doğanın istediği azdır; boş sanının istediği sonsuz." (Ana Düşünceler'in XV. maddesinin özeti)
17. "Bilge, mümkün olduğunca az şeye ihtiyaç duyandır." (Vatikan Özdeyişleri'nin çizgisinde)
18. "Hiçbir haz kendi başına kötü değildir; kötü olan, bazılarının ardından gelen sıkıntıdır." (Ana Düşünceler, VIII)
19. "Kısa yaşamak da uzun yaşamak da aynı hazzı verebilir: süre değil, ölçü önemlidir." (Ana Düşünceler, XIX)
20. "Gizli yaşa." (Ona atfedilen kısa ilke: lathe biōsas — siyasetten uzak, sade bir hayat önerisi.)
Okurken
Epikuros'a başlamak için Menoikeus'a Mektup yeterlidir: birkaç sayfadır ve öğretinin tamamını özetler. Ana Düşünceler ise bir madde listesi gibidir, tek tek okunur.
Kapanış
Epikuros'un önerisi basittir ama uygulaması zordur: ihtiyacını azalt, dostunu çoğalt, ölümden korkma. Yirmi üç yüzyıl sonra hâlâ tartışılıyorsa, sebebi bu sadelik olsa gerek.
