Halide Edib Adıvar 1884'te İstanbul'da doğdu, 1964'te öldü. Amerikan Kız Koleji'nden mezun oldu, öğretmenlik yaptı, Millî Mücadele'ye katılıp cephede görev aldı — bu yüzden "Onbaşı Halide" diye anılır. Sonraki yıllarda üniversitede İngiliz edebiyatı okuttu ve milletvekilliği yaptı.
Türk romanının ilk büyük kadın yazarıdır; ayrıca Türkiye'de kadınların kamusal alandaki sesinin en erken ve en yüksek örneklerinden biri.
Sultanahmet Mitingi'nden (23 Mayıs 1919)
1. "Gece en karanlık ve ebedî göründüğü zaman, gün ışığı en yakındır. Her gecenin bir sabahı vardır."
2. "Hükûmetler düşmanımız, milletler dostumuz ve kalbimizdeki haklı isyan kuvvetimizdir." — İşgal döneminde kurulmuş, halklarla devletleri birbirinden ayıran bir cümle.
Adalet ve cesaret
3. "Haksızlığa sapıp çoğu insanın seninle beraber olmasını sağlamaktansa, adaletle davranıp tek başına kalmak daha iyidir."
4. "Her iyi kadın, erkek için mukaddes bir kalkandır."
5. "Kadınlar sade bal değil, zehir tesiri de yaparlar." — Kendi romanlarındaki kadın karakterlerin karmaşıklığını açıklayan bir cümle; idealize edilmiş kadın tipine itiraz eder.
6. "Kadınlar kendilerini sevenler için değil, onlara hükmedenler için can verirler." — Handan ve Sinekli Bakkal'daki ilişkilerin arkasındaki gözlem.
Yazmak üzerine
7. "Yazmayı yazmak için severim. Bir insanın nasıl sesi olur da söylerse, ben de bir kuş öter gibi yazdım."
8. "Yazmak hayatımın büyük bir hazzıdır ve katiyen şöhret düşünmezdim."
9. "Çocukken de hikâyeler tasavvur eder, o vakit hikâyelerimi bir aktris gibi oynardım." — Roman yazarlığına oyunculukla başladığını söyler.
Romanlarından ve hayatından
10. Ateşten Gömlek (1922), Millî Mücadele'yi anlatan ilk romanlardandır ve savaş sırasında yazılmıştır.
11. Sinekli Bakkal (1936) önce İngilizce yazıldı (The Clown and His Daughter), sonra yazarın kendisi Türkçeye aktardı — Türk edebiyatında az rastlanan bir yoldur.
12. Mor Salkımlı Ev, çocukluk anılarıdır ve Türkçede yazılmış en iyi çocukluk anlatılarından sayılır.
13. Türkün Ateşle İmtihanı, Millî Mücadele anılarıdır; cephede bulunmuş bir yazarın birinci elden tanıklığı olduğu için tarih kaynağı olarak da kullanılır.
14. 1926-1939 arasında İngiltere ve Fransa'da yaşadı; Hindistan'da ve ABD'de dersler verdi. Döndüğünde İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz Edebiyatı kürsüsünü kurdu — yani Türkiye'de İngiliz edebiyatı eğitiminin kurucusudur.
Nereden başlamalı
Sinekli Bakkal en olgun romanıdır ve İstanbul'un mahalle hayatını anlatır. Ateşten Gömlek daha kısa ve daha hızlıdır. Anı kitaplarından Mor Salkımlı Ev ile başlamak, yazarı tanımanın en keyifli yoludur.
Kapanış
Halide Edib'i ayrı kılan, aynı kişinin hem cephede hem kürsüde hem de romanda bulunabilmesidir. "Her gecenin bir sabahı vardır" cümlesi, bir miting konuşmasının ortasında söylenmiş olmasına rağmen bugün tek başına dolaşıyor — iyi cümlenin kaderi budur.
