Mark Twain, asıl adıyla Samuel Langhorne Clemens, 1835'te Missouri'de doğdu, 1910'da öldü. Dizgicilik, nehir kaptanlığı ve madencilik yaptı; takma adını da nehirden aldı: "mark twain", Mississippi'de "iki kulaç derinlik" demektir — yani geçilebilir su.
Amerikan edebiyatının konuşma diliyle yazma geleneği onunla başlar. Huckleberry Finn, sokağın dilini romanın diline çeviren ilk büyük örnektir.
Mizah ve insan
1. "İnsan ırkının tek bir etkili silahı vardır: kahkaha."
2. "Mizahın gizli kaynağı neşe değil, hüzündür. Cennette mizah yoktur."
3. "Herkes 'ölmek zorunda olmamız ne fena' deyip duruyor. Yaşamak zorunda kalmış insanların ağzından çıktığı düşünülürse, ne tuhaf bir şikâyet."
4. "Her şeyin bir sınırı vardır. Demir cevheri eğitilerek altına dönüştürülemez." (What Is Man?, 1906)
Kitaplar ve okumak
5. "Bir klasik, herkesin okumuş olmayı istediği ancak kimsenin okumak istemediği eserdir." (Mark Twain's Speeches)
6. "Beni rahatsız eden, İncil'in anlayamadığım kısımları değil, anladığım kısımlarıdır."
7. "Bir eleştirmen bir kitabı ne var edebilir ne yok. Halkın kendisi son karar vericidir... Her şeyin sonunda son test gerçeğin kendisidir." (The Innocents Abroad, 1869)
Doğruluk, dostluk, ahlak
8. "Dosttan beklenen, yanlış hareket ettiğimizde yanımızda olmasıdır; hareketimiz doğruyken zaten herkes yanımızdadır."
9. "Her zaman doğru olanı yapın. Bu bazılarını memnun edecek, diğerlerini şaşırtacaktır."
10. "Dürüstlük en iyi hareket tarzıdır — para getirdiğinde." (Eastman Koleji'nde konuşma, 1901) — İki parçalı Twain cümlesinin tipik örneği: ilk yarı vaaz, ikinci yarı iğne.
11. "Yasalar kum, gelenekler kayadır. Yasaların bir yönünden kaçılabilir ve cezadan korunulabilir; ancak apaçık aşılan bir gelenek kesin bir ceza getirir." (The Gorky Incident, 1906)
Ülkeler ve insanlar
12. "Fransa'nın yazı da yoktur kışı da, ahlakı da yoktur. Bunların dışında iyi bir ülkedir." (Mark Twain's Notebook) — Seyahat yazılarındaki abartılı mizahın örneği; ciddiye alınmak için değil, kalıbı kırmak için yazılmıştır.
13. "Kedi ile insan çiftleştirilebilseydi, bu insanlığa katkı, kedi cinsine ise ihanet olurdu."
Yazarlık
14. Twain, yazarların "gerçeği en değerli tutkuları saydıklarını, ama onu kullanırken en çok tasarruflu davrandıklarını" söyler (The Innocents Abroad, 54. bölüm) — kendi mesleğine yönelttiği en sert cümlelerden.
15. Huckleberry Finn'in dili, yayımlandığı yıllarda "kaba" bulundu; bugünse Amerikan romanının konuşma diline açılmasının başlangıcı sayılır. Roman, bazı okullarda kullandığı hakaret dili yüzünden hâlâ tartışılır.
16. Twain, İngilizcede adına en çok uydurma söz yazılan kişilerdendir — Einstein ile birlikte. Kendisine atfedilen esprilerin önemli bir kısmının kaynağı gösterilemez. Bu yazıdaki alıntılar, kitap ya da konuşma kaydı bulunanlardan seçildi.
Nereden başlamalı
Tom Sawyer'ın Maceraları en kolay girişidir ve çocuk kitabı sanılmasına rağmen yetişkin için de okunur. Huckleberry Finn daha iddialıdır. Seyahat yazıları için The Innocents Abroad, nehir yılları için Mississippi'de Hayat.
Kapanış
Twain'in cümlelerinin kalıcı olmasının sebebi yapılarıdır: önce herkesin katılacağı bir şey söyler, sonra sonuna bir çengel takar. "Dürüstlük en iyi hareket tarzıdır" cümlesi tek başına unutulurdu; "para getirdiğinde" eklendiği anda yüz yıl yaşıyor.
