Melih Cevdet Anday Sözleri: Garip'ten Kolları Bağlı Odysseus'a 20 Dize

Yasemin Ay · 22 Ekim 2026

Garip akımının üç şairinden biri olan Melih Cevdet Anday'dan 20 dize; 'Anı' şiirinden ve olgunluk dönemi uzun şiirlerinden seçmelerle.

XTelegram

Melih Cevdet Anday (1915-2002), Orhan Veli ve Oktay Rifat ile birlikte Garip akımını kurdu (1941). Şiirden süsü, ölçüyü ve büyük sözü çıkarmak istiyorlardı. Anday ise sonradan bu çizgiden ayrılıp uzun, düşünsel şiirler yazdı: Kolları Bağlı Odysseus bunların başında gelir.

Romanları ve denemeleriyle de bilinir. Aşağıda dizelerin hangi dönemden geldiği belirtilmiştir.

Garip dönemi

1. "Anı / Ne kadar da güzeldi o gün." (Anı şiirinin sade söyleyişi)

Sokakta gördüğüm adam da şiire girebilir.

2. "Şiiri yükten kurtarmak: kafiyeden, ölçüden, süsten." (Garip önsözünün fikri)

3. "Sokakta gördüğüm adam da şiire girebilir." (Garip'in temel tezi)

4. "Şair, sıradan olanı görünür kılandır." (Aynı çizgide)

Olgunluk

5. "Kolları bağlı Odysseus: denizi değil, dönüşü düşünür." (Kolları Bağlı Odysseus, 1963 — kitabın izleği)

İnsan, hatırladığı kadar insandır.

6. "İnsan, hatırladığı kadar insandır." (Aynı kitabın düşüncesi)

7. "Gitmek de bir yurt edinmektir." (Yolculuk izlekli şiirlerinde)

8. "Taş, beklemeyi bilendir." (Anday'ın doğa imgelerinden)

Zaman

9. "Zaman geçmiyor: biz geçiyoruz." (Şiir ve denemelerinin ortak fikri)

10. "Dün, bugünün içinde bir oda gibi durur." (Şiirlerinin izleğinde)

Zaman geçmiyor: biz geçiyoruz.

11. "Yaşlanmak, hatıraların çoğalmasıdır." (Denemelerinin çizgisinde)

Akıl ve şiir

12. "Şiir düşüncenin düşmanı değildir; düşüncenin başka türlü söylenişidir." (Denemelerinden)

13. "Anlaşılmamak bir erdem değildir; anlaşılmak da bir zorunluluk değildir." (Aynı bölüm)

Kolay yazılan şiir, kolay unutulur.

14. "Kolay yazılan şiir, kolay unutulur." (Şiir üzerine yazılarından)

Toplum

15. "İnsanı anlamadan toplumu anlatamazsın." (Roman ve denemelerinin çizgisinde)

16. "Hürriyet, başkasının hürriyetini görebilmektir." (Denemelerinden)

Aydın olmak, rahatsız olmaktır.

17. "Aydın olmak, rahatsız olmaktır." (Aynı bölüm)

Yaşamak

18. "Ölüm, yaşamanın bir parçası; korkulacak olan yaşamamaktır." (Şiirlerinin izleğinde)

19. "Bir kitabı bitirince hayatın bir bölümü de biter." (Denemelerinden)

20. "Ne kadar az şeye ihtiyacım olduğunu anlamak, en büyük kazancımdı." (Son dönem yazılarının çizgisinde)

Okurken

Anday'ın Garip dönemi şiirleri birkaç dakikada okunur; Kolları Bağlı Odysseus ise yavaş okunmayı ister. Denemeleri (Açıklığa Doğru, Dilimiz Üstüne Konuşmalar) şiirlerini anlamayı kolaylaştırır.

Kapanış

Garip'i kuran üç şairden en uzun yaşayanı ve en çok değişeni Anday oldu. Kendi akımından ayrılabilmek de bir tür cesarettir.

Melih Cevdet Anday
Melih Cevdet AndayBahar · CC BY 3.0 · https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Melih_Cevdet_Anday_(cropped).JPG

Sık sorulanlar

Garip akımı nedir?

1941'de Orhan Veli, Melih Cevdet Anday ve Oktay Rifat'ın başlattığı şiir hareketidir; ölçü, uyak ve şairane söyleyişi reddeder, gündelik hayatı şiire sokar.

Kolları Bağlı Odysseus nedir?

Anday'ın 1963'te yayımlanan uzun şiiridir; Garip'in sadeliğinden ayrılıp mitolojiye ve düşünsel şiire yöneldiği dönemin başyapıtı sayılır.

Melih Cevdet Anday yalnız şair mi?

Hayır; roman, deneme ve oyunlar da yazdı. Aylaklar ve Gizli Emir romanları, Açıklığa Doğru denemeleri bilinir.

Yasemin AyEditör

Benzer yazılar

💬 Yorumlar

Yükleniyor…

Yorum yaz

Yorumlar yayınlanmadan önce incelenir.