Nelson Mandela (1918-2013), Güney Afrika'da apartheid rejimine karşı mücadelesi nedeniyle 27 yıl hapis yattı. 1990'da serbest bırakıldı, 1993'te Nobel Barış Ödülü'nü aldı, 1994'te ülkenin ilk özgür seçimle gelen cumhurbaşkanı oldu.
Sözlerinin gücü, hapisten çıktıktan sonra intikam yerine uzlaşmayı seçmesinden gelir. Aşağıda kaynakları verilmiştir.
Cesaret ve korku
1. "Cesaret korkusuzluk değildir; korkuyu yenmektir. Cesur insan korkmayan değil, korkuyu alt edendir." (Özgürlüğe Uzun Yürüyüş, 1994)
2. "İnsan yediği darbelerle değil, her seferinde nasıl ayağa kalktığıyla ölçülür." (Aynı kitap)
3. "Her şey bitene kadar imkânsız görünür." (Ona atfedilen ünlü söz; konuşmalarında sık kullandığı bir cümledir.)
Eğitim
4. "Eğitim, dünyayı değiştirmek için kullanabileceğiniz en güçlü silahtır." (1990 sonrası konuşmalarından)
5. "Bir ülkenin çocuklarına nasıl davrandığı, o toplumun ruhunu en iyi anlatan şeydir." (1995, Nelson Mandela Çocuk Fonu açılışı)
6. "Kimse doğduğunda ten rengi yüzünden başkasından nefret etmez; nefret etmek öğrenilir. Öğrenilebiliyorsa, sevmek de öğretilebilir." (Özgürlüğe Uzun Yürüyüş)
Özgürlük
7. "Özgür olmak, yalnızca zincirlerini atmak değil; başkalarının özgürlüğüne saygı duyarak yaşamaktır." (Özgürlüğe Uzun Yürüyüş'ün son sayfaları)
8. "Özgürlüğe giden yol kolay değildir; ama arkamıza bakmak için bile durmayacağız." (1990'daki ilk konuşmasından)
9. "Zulmedenin de özgürleşmesi gerekir: hoşgörüsüz olan insan da özgür değildir." (Özgürlüğe Uzun Yürüyüş)
Uzlaşma
10. "Düşmanınla barış yapmak istiyorsan, onunla çalışman gerekir; o zaman ortağın olur." (Özgürlüğe Uzun Yürüyüş)
11. "İntikam almak için değil, geleceği kurmak için çıktım o kapıdan." (Serbest bırakılışını anlattığı bölümün fikri)
12. "Geçmişi unutmuyoruz; ama geçmişin bizi yönetmesine izin vermiyoruz." (Uzlaşma konuşmalarının izleğinde)
Liderlik
13. "İyi bir lider sürüyü arkadan güder: hızlıları öne bırakır, ötekiler onları izler; kimse arkadan yönetildiğinin farkında değildir." (Özgürlüğe Uzun Yürüyüş — çobanlık benzetmesi)
14. "Cesur insanlar barışı konuşmaktan korkmaz." (1990'lardaki müzakere konuşmalarından)
Hayat
15. "Yaşamdaki en büyük zafer hiç düşmemek değil, her düştüğünde ayağa kalkmaktır." (Özgürlüğe Uzun Yürüyüş)
16. "Bir dağın zirvesine çıktığınızda, tırmanılacak daha çok dağ olduğunu görürsünüz." (Aynı kitabın kapanışı)
17. "Kendi korkularımızı yenmeden başkalarına ilham veremeyiz." (Konuşmalarının çizgisinde)
18. "Ölümden korkmuyorum; yapacaklarımı yapmadan ölmekten korkuyorum." (Ona atfedilen söz)
19. "Hapishane, bir insanın ne olduğunu ortaya çıkarır." (Robben Adası yıllarını anlattığı bölüm)
20. "Ben aziz değilim — düşmeye devam eden ama kalkmayı sürdüren bir günahkâr sayılmadıkça." (Söyleşilerinden)
Okurken
Özgürlüğe Uzun Yürüyüş hem bir hayat hikâyesi hem de 20. yüzyıl Güney Afrika tarihidir; uzun ama akıcıdır. Kısa bir giriş isteyenler 1990 ve 1994 konuşmalarını okuyabilir.
Kapanış
Mandela'yı ayakta tutan şey hapisten çıkarken verdiği karardı: kendisini hapse atanlarla aynı ülkeyi kuracaktı. Sözlerinin ağırlığı da buradan geliyor.
