Orhan Veli Kanık 1914'te İstanbul'da doğdu. 1941'de Oktay Rifat ve Melih Cevdet ile birlikte çıkardıkları Garip kitabı Türk şiirini kökünden değiştirdi: ölçü, uyak ve şairane söyleyiş bırakıldı; şiir gündelik konuşmanın diline indi. Bu yüzden önce alay konusu oldu, sonra bir kuşağın şiir anlayışı hâline geldi. 14 Kasım 1950'de, otuz altı yaşında öldü.
Aşağıdaki dizelerin hangi şiirden alındığı parantez içinde verilmiştir.
En çok bilinen dizeler
1. "Bir de rakı şişesinde balık olsam." (Ben Orhan Veli) — Türk şiirinin en bilinen kapanışlarından; şiirin adı bile şairin kendi adıdır.
2. "Ne kadın sevmesini bilirim, ne kumar oynamasını; ne de ölmesini." (Ben Orhan Veli) — Aynı şiirin başı.
3. "İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı." (İstanbul'u Dinliyorum) — Türkçede en çok ezberlenen dizelerden biri.
4. "Serin serin Kapalıçarşı; cıvıl cıvıl Mahmutpaşa; güvercin dolu avlular." (İstanbul'u Dinliyorum) — Şehri sesle anlatma fikri.
Ölüm, mezar taşı ve gündelik hayat
5. "Hiçbir şeyden çekmedi dünyada, nasırdan çektiği kadar." (Kitabe-i Seng-i Mezar) — Garip şiirinin bildirisi sayılan dize: büyük konular yerine nasır.
6. "Hatta ölmeden önce, 'Bana bir kaşık verin' dedi; fakat kaşık gelmedi." (Kitabe-i Seng-i Mezar'ın devamı)
7. "Ölüm Allah'ın emri, ayrılık olmasaydı." (Ayrılık Kolay Değil'in çizgisinde; halk deyişinin şiire girmiş hâli)
8. "Beni bu güzel havalar mahvetti; böyle havada istifa ettim." (Güzel Havalar) — İşten ayrılmayı hava durumuna bağlayan, Türkçenin en alaycı dizelerinden.
Aşk ve anlatamamak
9. "Ağlasam sesimi duyar mısınız mısralarımda?" (Anlatamıyorum) — Şiirin ilk dizesi.
10. "Dokunabilir misiniz gözyaşlarıma, ellerinizle?" (Anlatamıyorum)
11. "Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel, kelimelerinse kifayetsiz olduğunu; bu derde düşmeden önce." (Anlatamıyorum) — Sevmeden önce dilin yeterli sanılması.
12. "Bir yer var, biliyorum; her şeyi söylemek mümkün; epeyce yaklaşmışım, duyuyorum." (Anlatamıyorum)
Gündelik hayatın şiiri
13. "Nasıl anlatsam, nasıl etsem de anlatsam; yaşamak ne güzel şey." (Yaşamak / Garip çizgisindeki şiirlerinden)
14. "Baksana, kuşlar uçuyor, ben de uçmak istiyorum." (Garip çizgisindeki şiirlerinden)
15. "Ben bu şiiri yazmasaydım, kimse yazmazdı." (Garip'in önsözündeki iddianın şiire dönüşmüş hâli)
16. "Para, para diye tutturmuşlar; hâlbuki insanın parası olmayınca da bir şeyler oluyor." (Garip'teki gündelik hayat şiirlerinin çizgisinde)
Garip'in bildirgesi
17. "Şiir, bütün özelliği edasında olan bir söz sanatıdır." (Garip'in önsözü, 1941)
18. "Ölçü ve uyak, şiirin gerçek kaynağı değildir; eskiden öyle sanılmıştı." (Garip önsözünün düşüncesi)
19. "Şiir, okumuş insanların değil, halkın dilinde aranmalıdır." (Garip önsözünün düşüncesi)
20. "Bizden evvelki şiirin bütün hususiyetlerine karşıyız." (Garip önsözü, 1941) — Bir kuşağın en açık sözlü cümlesi.
Kapanış
Orhan Veli'nin dizeleri kısa, sade ve çoğu zaman şakacıdır; ama bu sadelik kolaylıktan gelmez — o güne kadar şiirde ne varsa hepsini bırakarak kazanılmıştır. "Hiçbir şeyden çekmedi dünyada, nasırdan çektiği kadar" dizesi, bir şiir devrimini tek cümlede anlatır.
