Özdemir Asaf 1923'te Ankara'da doğdu, 1981'de İstanbul'da öldü. Asıl adı Halit Özdemir Arun'dur; "Asaf", babasının adıdır. Hukuk ve iktisat okudu, gazetecilik ve çevirmenlik yaptı, kendi matbaasını kurdu.
Şiiri kısa ve keskindir. Çoğu şiiri bir aforizma gibi kapanır: iki satırda bir fikir kurulur, üçüncü satırda tersine çevrilir. Bugün sosyal medyada en çok paylaşılan Türk şairlerinden olmasının sebebi de budur — dizeleri zaten tek başına ayakta durur.
Susmak ve konuşmak
1. "Sustuğunu bilen olgundur, bildiğini susan değil." — Aynı iki kelimenin yerini değiştirerek kurulan bir ayrım. Türkçede kelime sırasının anlamı nasıl çevirdiğini gösteren güzel bir örnektir.
2. "Ne derseniz deyin, heykellerin saçı yoktur." — Şairin mizahı: büyük laflara karşı somut ve kesin bir itiraz.
3. "Kendi bahçesinde dal olamayanın biri, girmiş bahçeme ağaçlık taslıyor."
Sevgi ve ayrılık
4. "Ben ölseydim, o belki ağlardı. Ama o ağlasaydı, ben ölürdüm."
5. "Ben birini sevmiyordum. O da beni sevmiyordu. Bir gün bir yerde randevulaştık. Ben gitmedim. O da gelmedi." — Bütün bir ilişkiyi dört kısa cümlede anlatır.
6. "Gelmesen önemli değil, gelsen önemli olurdu! Gelmemen büyük yalnızlığımı doldurdu."
7. "Bir sevgiyi anlamak, bir yaşam harcamaktır... Harcayacaksın!"
8. "Sevilenin yanlışı görünmez, sevilmeyenin görüntüsü yanlıştır."
9. "Evlilik, iki kişilik yalnızlıktır."
10. "Yanına kadar koştuktan sonra bir adım daha atamayacaksan eğer, oraya kadar sakın koşma. Sana değil, bekleyene yazık olur."
Değer ve insan
11. "Gerçek değer; gelmesi boşluk dolduran değil, gitmesi boşluk yaratandır."
12. "Damla biraz daha küçük veya büyük olamayacağı gibi, ben de biraz daha şöyle biraz daha böyle olamam." — Kendini bir ölçü birimine benzetir.
13. "Kaybedeceğini bile bile neden mücadele ediyorsun, dedi. Öleceğini bile bile yaşadığını unutmuştu o ama... Bozmadım."
Zaman ve ülke
14. "Bugüne en uzak gün, dün." — Dört kelimede bir zaman teorisi.
15. "Dünüyle ünlü insanlar, bugün gün yüzü görmezler."
16. "Bir insan treni kaçırırsa başka bir tren gelir onu alır. Bir ulus treni kaçırırsa başka bir ulus gelir onu alır." — Aynı cümlenin ölçeğini büyüterek kurulan bir uyarı.
17. "Bütün renkler aynı hızla kirleniyordu; birinciliği beyaza verdiler." — Masumiyetin neden en görünür şekilde kirlendiğini anlatan iki dize.
18. "Anı bahçelerinde üşümek sıcaktı." — Birbirine zıt iki kelimeyi yan yana koyup ikisini de değiştirir; şairin en sık kullandığı yöntemdir.
Nereden başlamalı
Yalnızlık Paylaşılmaz (1978) en kolay girilen kitabıdır — başlığı bile bir aforizmadır. Sen Sen Sen ve Bir Kapı Önünde aşk şiirlerinin yoğunlaştığı kitaplardır. "Lavinia" şiirini mutlaka tam metninden okuyun; sosyal medyada çoğu zaman kesilmiş hâli dolaşıyor.
Kapanış
Özdemir Asaf'ın yaptığı, şiiri bir cümlelik bir buluşa indirgemekti — ama bu indirgeme şiiri fakirleştirmez, sıkıştırır. Bir sözün iki kelimesinin yerini değiştirerek yeni bir anlam kurabiliyorsanız, dili gerçekten tanıyorsunuz demektir.





