William Shakespeare 1564'te Stratford-upon-Avon'da doğdu, 1616'da aynı kasabada öldü. Oyuncu, ortak ve yazar olarak Londra'da çalıştı. Geride 38 oyun, 154 sone ve iki uzun şiir bıraktı.
Dil tarihi açısından yaptığı iş şudur: İngilizcede ilk kez onun metinlerinde görülen kelime sayısı 1.700 dolayındadır. Bir kısmını kendisi türetti, bir kısmını ilk kez yazıya geçirdi. Bir yazarın bir dili bu kadar doğrudan büyüttüğü ikinci bir örnek azdır.
Hamlet'ten
1. "Olmak ya da olmamak, işte bütün mesele bu." (Hamlet, III/1)
2. "Dünyada iyi ya da kötü diye bir şey yoktur; düşüncemiz onları öyle yapar." (Hamlet, II/2) — Modern felsefenin çok sevdiği bir cümle: değer nesnede değil bakışta.
3. "Kısalık, zekânın ruhudur." (Hamlet, II/2) — Bunu söyleyen Polonius, bu cümleyi çok uzun bir konuşmanın ortasında söyler; şaka cümlenin kendisindedir.
4. "Danimarka'da çürümüş bir şeyler var." (Hamlet, I/4) — Bugün hâlâ "bir yerlerde bir bozukluk var" anlamında kullanılan bir kalıptır.
5. "Kendine karşı dürüst ol; o zaman geceyi gündüz izler gibi, kimseye karşı yalancı olamazsın." (Hamlet, I/3)
6. "Gökte ve yerde, senin felsefenin düşlediğinden çok daha fazla şey var Horatio." (Hamlet, I/5)
Romeo ve Juliet'ten
7. "Bir adın ne önemi var? Gül, başka adla anılsa da aynı güzel kokar." (Romeo ve Juliet, II/2) — Kelimelerle nesneler arasındaki bağın keyfîliğini anlatan, dilbilim derslerinde bile örnek verilen bir replik.
8. "Ayrılık öyle tatlı bir kederdir ki, sabah olana kadar iyi geceler diyebilirim." (Romeo ve Juliet, II/2)
9. "Sevginin hafif kanatlarıyla aştım bu duvarları; taştan sınırlar aşkı durduramaz." (Romeo ve Juliet, II/2)
Nasıl Hoşunuza Giderse'den
10. "Bütün dünya bir sahnedir; kadın erkek herkes birer oyuncu. Girerler, çıkarlar; herkes ömrü boyunca birçok rol oynar." (Nasıl Hoşunuza Giderse, II/7)
11. "Aptal kendini bilge sanır, ama bilge kendinin aptal olduğunu bilir." (Nasıl Hoşunuza Giderse, V/1)
Diğer oyunlardan
12. "Parlayan her şey altın değildir." (Venedik Taciri, II/7) — Türkçede de atasözü gibi kullanılan bu kalıp buradan yayılmıştır.
13. "Sevgi gözle değil, akılla görür; bu yüzden kanatlı Aşk tanrısı kör çizilir." (Bir Yaz Gecesi Rüyası, I/1)
14. "Gerçek aşkın yolu hiçbir zaman düzgün gitmemiştir." (Bir Yaz Gecesi Rüyası, I/1)
15. "Bazıları büyük doğar, bazıları büyüklüğü kazanır, bazılarının üzerine de büyüklük zorla yıkılır." (Onikinci Gece, II/5)
16. "Yarın, yarın ve yine yarın... Hayat yürüyen bir gölgedir, sahnede bir saat boy gösterip sonra duyulmaz olan zavallı bir oyuncu." (Macbeth, V/5)
17. "Korkaklar ölümlerinden önce defalarca ölürler; yiğitler ölümü yalnız bir kez tadar." (Julius Caesar, II/2)
18. "İftiranın ağzı kılıçtan keskin olur." (Kış Masalı, III/2)
19. "Bir iş övülmezse ölür gider; ardından gelecek binlerce iyi işi de yok eder." (Kış Masalı, I/2) — Takdirin neden gerekli olduğuna dair bugün de kullanılabilecek bir gerekçe.
20. "Konuşmanın beceremediğini, saf masumluğun susması başarır çoğu kez." (Kış Masalı, II/2)
Türkçede Shakespeare
Türkçede Shakespeare okumanın birkaç yolu var ve hangisini seçtiğiniz metni ciddi biçimde değiştirir. Sabahattin Eyüboğlu çevirileri akıcı ve konuşma diline yakındır. Bülent Bozkurt çevirileri metne en sadık olanlardır. Can Yücel ise çeviriye "Türkçe söyleyen" der ve oyunu yeniden kurar: Bir Yaz Gecesi Rüyası, onun elinde Bahar Noktası olur.
Kapanış
Shakespeare'i dört yüz yıl sonra hâlâ okutan şey, olay örgüsünden çok kelimeleridir: bir dile bu kadar çok yeni söz katan bir yazarın cümleleri, o dilin gündelik konuşmasına karışır. "Parlayan her şey altın değildir" diyen bir kişi, farkında olmadan bir oyundan alıntı yapıyordur.





