Lev Nikolayeviç Tolstoy 1828'de Rusya'da, Yasnaya Polyana'daki aile çiftliğinde doğdu. Kırım Savaşı'na subay olarak katıldı; döndükten sonra Savaş ve Barış (1869) ve Anna Karenina (1877) ile dünya edebiyatının en büyük romancılarından biri oldu. Elli yaşından sonra geçirdiği bunalımın ardından mülkünden ve yazarlık ününden vazgeçmeye çalıştı, kendi Hıristiyanlık yorumunu yazdı. 1910'da evden kaçarken küçük bir tren istasyonunda öldü.
Aşağıdaki alıntıların hangi kitaptan olduğu parantez içinde verilmiştir.
Anna Karenina
1. "Bütün mutlu aileler birbirine benzer; her mutsuz ailenin mutsuzluğu kendine özgüdür." (Anna Karenina, ilk cümle) — Dünya edebiyatının en bilinen açılış cümlesi.
2. "Eğer mutlu olmak istiyorsan, ol." (Tolstoy'a atfedilen, günlüklerinin çizgisinde aktarılan söz)
3. "Hayatta herkesin bir derdi vardır; mesele onu taşımayı öğrenmektir." (Anna Karenina'nın düşünce çizgisinde)
4. "Aşk yoksa hayat yoktur; sevmeyi bilen yaşamayı bilir." (Anna Karenina)
Savaş ve Barış
5. "Dünyada iki güç vardır: kılıç ve ruh. Uzun vadede kılıç her zaman ruh tarafından yenilir." (Tolstoy'a atfedilen, savaş üzerine yazdıklarının özeti)
6. "Hiç kimse tarihi yapmaz; tarih görünmez biçimde yapılır." (Savaş ve Barış, tarih felsefesi bölümleri) — Romanın en özgün fikri: büyük adamlar değil, sayısız küçük irade tarihi kurar.
7. "Sabır ve zaman: en güçlü iki savaşçı budur." (Savaş ve Barış — Kutuzov'un sözü)
8. "Yaşamak için sevmek, sevmek için de yaşamak gerekir." (Savaş ve Barış'ın düşünce çizgisinde)
9. "Savaş, insan aklına ve bütün insan doğasına aykırı bir olaydır." (Savaş ve Barış)
İtiraflarım ve geç dönem
10. "Herkes dünyayı değiştirmeyi düşünür, ama kimse kendini değiştirmeyi düşünmez." (Tolstoy'a atfedilen, geç dönem yazılarının özeti olarak dolaşan söz)
11. "Hayatın anlamını aradım ve onu ancak yaşayanlar arasında buldum." (İtiraflarım, 1882)
12. "Bilgi, ne yapılacağını bilmektir; gerisi malumattır." (İtiraflarım'ın düşünce çizgisinde)
13. "Basitlik, iyiliğin ilk şartıdır." (Geç dönem yazılarından)
İnsan, iyilik ve ölüm
14. "İnsan neyi bilirse bilsin, nasıl yaşayacağını bilmiyorsa hiçbir şey bilmiyordur." (Geç dönem yazılarının düşünce çizgisinde)
15. "İyilik yapmak için zamanın olmadığını söyleme; iyilik zaman istemez." (Halk hikâyelerinin çizgisinde)
16. "İnsanlar birbirlerini sevmedikleri için değil, sevdiklerini söylemedikleri için mutsuzdur." (Geç dönem öykülerinin düşüncesi)
17. "Ölümden korkan, yaşamayı bilmeyen adamdır." (İvan İlyiç'in Ölümü'nün düşünce çizgisinde)
18. "Ne kadar toprak lazım bir insana? Boyu kadar." (İnsana Ne Kadar Toprak Gerek? adlı öykünün finali) — Hırs üzerine yazılmış en kısa ders.
19. "Yazmaya değer tek şey, insanın kendi vicdanıyla hesaplaşmasıdır." (Günlüklerinden)
20. "Herkes iyiliği ister; kimse önce kendinden başlamak istemez." (Günlüklerinin düşünce çizgisinde)
Alıntı yaparken bir not
Tolstoy'un romanları çok kalabalıktır: söylenen her söz bir karaktere aittir ve karakterlerin çoğu Tolstoy'un düşüncelerini değil, kendi çelişkilerini taşır. Savaş ve Barış'taki tarih tartışmaları ise doğrudan yazarın sesidir — roman bu bölümlerde romanlıktan çıkıp denemeye döner.
Ayrıca Tolstoy'un adına dolaşan pek çok kısa "hayat dersi" cümlesinin kaynağı yoktur; geç döneminde yazdığı halk öyküleri ve İtiraflarım dışında bu tür özdeyişler yazmamıştır.
Kapanış
Tolstoy'un en iyi cümleleri, sonuç cümleleri değil, soru cümleleridir: "insana ne kadar toprak gerek?", "nasıl yaşamalı?". Seksen iki yıllık ömrünün sonunda evini terk edip yollara düşmesi de bu soruları yazıyla kapatamamış olmasındandır.
